Çek ödenmezse ne olur? Karşılıksız çekte ne yapılmalı

Çek ticari hayatta sıklıkla kullanılan kıymetli evraktır. Tüm dünyada çek aynı gün çekilen bir ödeme aracı olmasına rağmen, ülkemizde ticari ahlak gereği vade açma amaçlı kullanılmaktadır. Bazı firmalar ister istemez çeklerini ödeyemiyor? Peki çek ödenmezse ne olur? sizin için bu konuyu derinlemesine araştırdık.

Çek ticari hayatta çok aktif olarak kullanılmaktadır. Firmalar Çek sistemini iyi yönetmesi durumunda çok iyi bir finansman kaynağı olarak da kullanmaktadır. Fakat işleri iyi ayarlayamayan firmalar bazen iyi niyet de taşımayan sebepler ile çeklerini ödemiyorlar. Çekler ödenmediği zaman çek tahsil edecek kişiler de zor durumda kalabilir.

Günü gelen çek ödenmezse?

Çekler senet üzerinde yazılı olan bankalardan tahsil edilmelidir. Süresi gelen çekler için ödeme ile ilgili banka şubesi veya aynı bankanın farklı şubesinden istenir, Genelde banka şubeleri iyi müşterilerinin çeklerinin yazılmamasını isteyebilir, bu sebeple müşterilerini ararlar ve çekin tahsil edilip edilmeyeceğini sorarlar. Çeklerde ödeme talep edilme şekillerinden biri de takasa vererek olur, Takastaki çeklere takas bank ilgili firmaya zaten önceden bilgilendirme yazısı yollayacaktır.

Çekler son ödeme gününün 16:30’a kadar ödenmesi için banka şubesi tarafından işlemleri devam ettirilir. Çekin ödenmesi gereken hesaplarda hala ödeme yapılacak kadar bedel yoksa çekin arka kısmına çekin karşılıksız olduğu yazılır.  Karşılıksız çekler için banka alacaklıya 2125TL Ödeme yapar! (31 ocak 2020 itibari bu ödeme yapılır. bu tarihten önce okuyorsanız bu bedel artabilir veya azalabilir) Şartnamenin yayımı tarihinden evvel bastırılan çeklerden dolayı muhatap bankanın, vaktinde takdim edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için ödemekle mükellef olduğu ölçü 1,255 TL’den 1,345 TL’ye çıkarıldı.

Çeklerin karşılıksız çıkması durumunda hamiller yani çeki elinde bulunduran kişiler öncelikli olarak çekin ödenmeme sebebini ve çekin ibraz tarihini çek üzerine yazdırmak zorundalar. Çekin neden ödenmediğini ayrıntılı olarak banka görevlisine yazdırılması gerekir aksi halde bu hukuki süreçte başınızı ağrıtabilir.

Muhataplar yani banka, çeki keşide eden kişiye iadeli taahhütlü olarak posta ederler. Çeki taşıyan kişiler isterlerse çekin ödeme süresi geciktiği kadar kısmını yasal faiz yolu ile tahsil edebilirler. Posta yolu ile ihtar çekilen keşideci çeki hala ödemiyorsa icra yolu ile çeki tahsil etmek için dava yoluna gidebilirler.

Arkası ciro edilen çek ödenmezse ne olur?

Çeklerde sorumluluk sadece çeki yazan kişiye ait değildir. Kriz dönemlerinde şirketleri domino taşı gibi batıran sistem çeklerin arkasındaki cirodur. Çek arkasına ciro atan herkes müteselsilen sorumlu sayılır. Çeki tahsil edemeyen son kullanıcı arkadaki ciro silsilesine göre alacağını tahsil etmek için arkadaki ciron talardan alacağını isteyebilir.

Eğer çeki düzenleyen kişinin çek üzerindeki bedeli karşılayacak kadar parası yoksa, arkadaki ciron-talara ihbar gönderilerek alacak tahsil edilebilir.

Çekte 10 günlük süreye dikkat!

Bazen ticari hayatta gecikmeler söz konusu olabiliyor. Çeklerin arkasının yazılması demek çek keşide eden kişiler için çok zor olabiliyor. Bir çok bankada arkası yazılan çekler yılar sonra bile gözükebilir. Ticari sicilleri bozulan esnaflar bir daha çek almakta zorluk çekecekleri gibi arkası yazılan çekleri icra yolu ile tahsil etmek çeki taşıyan kişiler için de zor ve stresli bir dönem olabilir.

Her çek ödeme günü geldiğinde hesapta para yoksa ve karşılıksız ise, hamil yani çeki taşıyan kişi isterse çeki ödemesi için keşideciye 10 günlük süre tanıyabilir. 10 günlük süreyi geçirmemek kaydı ile arkasını yazdırmadan bekleyebilirler.

karşılıksız çıkan çeklerle karşı karşıya kalınması durumunda kişilerin bir an önce harekete geçmeleri haklarını korunması açısından önemlidir. Çeklerde İbraz tarihlerinin üzerinden ne kadar çok zaman geçerse çeklerin değerinin tahsil edilmesi aynı değerde zorlaşacaktır.  Ödenmeyen ve itiraz süreleri geçmiş çekler için, konunun uzmanı avukatlar ile iletişim kurarak haklarınızı talep edebilirsiniz.

Önemli Bilgi

Çek evrağı geçersiz kılan 10 günlük süre çekin ödenmediği tarih itibari ile başlar. Çek üzerinde yazan vade tarihinden sonra 10 günlük süre tanıyıp da 10. gün çeki yazdırayım derseniz kayıp edersiniz o çek geçersiz sayılır. örnek verilecek olunursa ayın 1. günü ödenmemiş çek için süre verdiniz ve 10 günlük süreyi de hak olarak verdi iseniz ayın 9’una kadar çekin arkasını bankaya yazdırın Aksi halde çeki yazdıramaz veya tahsil edemezsiniz.

Çeki geçersiz kılan şeyler

  • çeklerde düzenleme zamanı ve düzenleme yerleri çok dikkat edilmelidir. Düzenleme zamanı ve yeri iki kere yazılmış olan çekler geçersiz sayılır.
  • Çeklerde keşide yeri de düzgün olarak yazılmalıdır, keşide yeri yanlış yazılan yer veya kısaltmalı olarak yazılan çekler geçersizdir. Örnek vermek vermek gerekirse Örneğin; Band. ( Bandırma) , Adap. (Adapazarı) , Zong. (Zonguldak) , Çn. (Çanakkale) , Ant. ( Antalya)  gibi kısaltmalar anlaşılmadığı için çek geçersiz sayılmıştır.
  • 10 gün içinde tahsil edilmeyen çekler geçersiz sayılır. ödeme günü 10 gün geçen çekler tahsil edilmezse yeniden düzenlenmesi gerekir veya yeni bir vade tarihi işlenip çeki düzenlemeye yetkili kişi paraf atması gerekir.

Çeklerde hapis cezası var

Çekler ile alakalı bilinmesi gereken en önemli hususlardan biri ise, çeklerde geçmişte ödenmeyen bedeller için çeke yazan kişi açısından caydırıcı olması için hapis cezası veriliyordu, Daha sonra alacak verecek işleri için hapis cezası verilmemesine karar verilip kanun ile hapis cezası kaldırıldı.

Hapis cezası olayı bir karmaşa içinde devam ederken Çekleri yazan gerçek kişi yada tüzel kişilikler varlıkları kadar ticari sorumluluk içinde kaldılar. 2012 yılında yaklaşık 42 bin kişi çeklerden dolayı çıkan yasa ile dışarı çıkartılmıştır. 2016 yılında kanun tekrar değişti; Şimdi ki kanunda 1500 güne kadar adli para cezası kesiliyor. 1500 gün adli para cezasını ödemeyen suçlular hapis cezası ile cezalandırılıyor. Çek ödenmezse ne olur 2018 yılı için araştırmamızın sonuna geldik. Çekler ile alakalı olarak sormak istediğiniz soruları konu altından sorabilirsiniz.

Bir önceki içeriğimiz olan Reçete Kaç gün geçerli 2020 başlıklı güncel makalemizde reçete, reçete geçerlilik süresi ve reçete geçerlilik süresi 2017 hakkında genel bilgiler verilmektedir.

İYİ FİKİR

iş fikirleri ve bayilikler hakkında , genel bilgiler sunan iyi ve yardım sever tüzel kişilik.

23 Responses

  1. çekte ki ciro dedi ki:

    elimizde 8 bin liralık bir çek var, müteahhit çeki ödeyemedi. bir kısmını bize verdi biz de başkasına vermiştik. müteahhit ödeyemeyince kalan kısmına biz ödedik, müteahhit çekici istiyor, çeki vereceğiz fakat arkasındaki ciro bize bir zarar verir mi çekin arkasında ciromuz var.

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      Demek istediğinizi anlayamadım, biraz karışık oldu. Bir çek aldınız ve bir başkasına ciroladınız, çeki müteahhidi ödeyemeyince bir kısmını siz ödeyip çeki aldınız? sonra çeki aldğınız kişiye geri vereceksiniz ama cironun size zararı olur mu diye soruyorsanız.

      Çekte ciro önemli bir şeydir, ciro sinsilesine göre müteselsil olarak alacaklı alacağını ister.Bu sebeple firmaya geri iade ederken, ciro kısımlarının üzerini çizerek iptal yazın. Aksi halde çek tarih düzenlemesi yapılarak tekrar piyasaya sürülürse ve ödenmezse başınız ağrıyabilir.

  2. Halil dedi ki:

    40000 tl çek kestim firma bana ürün tedarik etmedi yada edemedi bende çeki ödeyemedik bir nevi dolandırıldım ne yapmam gerekiyor

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      dolandırıldığınızı düşünüyorsanız, elinizde sözleşme, fatura gibi nasıl bir evrak varsa gidip savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz.

  3. Cumaali dedi ki:

    Bende 2017 bir sirkete ait 60 bin tl cek aldım fakat ödemediler çeki avukata verdim fakat avukat şirket olduğu için birsey yapamayiz dedi bununla ilgili yardımcı olacak varmi acaba lütfen yardımcı olun

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      Bu verdiğiniz bilgiler ile hiç kimse yardımcı olamaz.
      1. Çeki 10 günlük süre dolmadan arkasını yazdırdınız mı?
      2. Şirket Konkordato mu ilan etti?
      3. Şirketin hiç mal varlığı yok mu? LTD Veya A.Ş Şirket mi şahıs şirketi mi?

      Avukatın tahsil edemeyiz sebebi tam olarak ney?

  4. ummuhan dedi ki:

    merhaba.. üretim yaptırdığım fabrikaya olan çekimi ödeyemedim . bana dava açmışlar davada sanık hem şirket ismi var hem de şirket müdürü olduğum için benim ismim var.duruşma tarihi 2020.1. ay verilmiş. bundan sonraki süreç nasıl işler ? hapislik varmı ve bu süreçte yakalama kararı çıkartabilirler mi. ayrıca arabulucu ya gidilmesi gerekmiyormuydu?

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      Konu ile ilgili yanlış bilgilendirme yapmak istemediğimiz için, konusunda uzman bir avukattan destek almanızı öneririz.

  5. uğur güner dedi ki:

    ben ayın 2 sinde bankaya çek götürdüm yazdırılması için banka memuru bana arkasını imzalattı ama çeki bana geri vermedi ödemesini de almaık çekin bu konuda acil yardım lazım

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      Çeki yazdırıp, teminat bedelini almanız gerekiyordu.

      Aynı zamanda arkasını yazdırdığınız çeki geri almanız da gerekiyordu. Bankacı böyle bir işlem yapması çok garip.. Herhangi bir tutanak vs aldınız mı?

  6. Muhittin dedi ki:

    Merhaba ltd sirketiyiz ekonomik durgunluk ve yasanan fiyat artisi ve birnevi devulasyon kaynakli tum genel sirketlerde gecerli olmak uzere suan esoes caliyoruz. Vadesi gelen cekimiz 360bin 5 ayricek imiz var tl hesapta para yok cekyazildi 10 gunluk sure icerisinde ceki yazan mi hapse girer. Sirket sahibi tuzel kisimi onun haricinde borcmuzu yapilandirarak odeyemezmiyiz odeme taraftariyiz ama diger firmalar alacakli bunu dinlemiyor islem yapmak istiyorlar genel bir bilgi verirmisiniz odemek istemek farketmiyor heralde ama bu kadar mevlayi anca 1yil icinde odeyebiliriz cekte yasal surecte hapis varmi birde o donem odenmek istenikirse yasal faiz varmi orani kac

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      Merhaba çekte Hapis cezası var.
      haber7.com sitesine Ersan Şen sorduğunuz soruların cevabını şu şekilde vermiştir. Aşağıda konu ile alakalı alıntı mevcuttur.

      “2. Şikayet Süresi: Karşılıksız çek suçunda şikayet süresi, Çek Kanunu m.5/1’in atfı ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.347’ye göre belirlenecektir. “Şikayet süresi” başlıklı İcra ve İflas Kanunu m.347’ye göre; “Bu bapta yer alan fiillerden dolayı şikayet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer”. Kanun koyucu karşılıksız çek suçunun takibini şikayete bağlı tutmuştur. Ancak bu şikayet süresi ile ilgili Türk Ceza Kanunu m.73/1’de yer alan fiilin ve failin kim olduğunun bilindiği veya öğrenildiği günden itibaren başlayacak altı aylık şikayet süresi değil, İcra ve İflas Kanunu m.347’de düzenlenen üç aylık ve her durumda bir yıllık şikayet süresi uygulanacak, şikayet hakkına sahip olan bu süreye riayet etmediği takdirde şikayet hakkı düşecek, yani mahkeme tarafından şikayet hakkının kaybedildiği re’sen dikkate alınacaktır.
      4. Sorumlu Kişi: Çekte düzenleme tarihi olup, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre yasal ibraz süresi içinde ibraz edilen çekin ödenmesi, karşılığının bulunmaması halinde de “karşılıksızdır” işlemine tabi tutulması gerekir. Çekte vade yoktur. Ancak ticari hayatta, çekte vadenin sıklıkla uygulandığı ve hatta vadesi olmayan çeke de rastlanmadığı söylenebilir (bu tür çeklere “post date/ileri tarihli çek” denilmektedir). Bu nedenle, düzenleme tarihinin ileri tarih olduğu ve bu süreye göre kanuni ibraz süresinde çekin bedelinin tahsili maksadıyla bankaya ibrazının zorunlu olduğu bir gerçektir. Kural olarak; çek karşılığını banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi, çek hesabının sahibidir ve çek hesabı sahibi gerçek kişi kendisi adına çek düzenlemesi için bir başka kişiyi yetkilendiremez. Aksi halde, düzenlenen bu çekten dolayı yine çek hesabı sahibinin hukuk ve ceza sorumluluğu doğar. Gerçek kişilerde ceza sorumluluğu çek hesabının sahibine ait olmakla birlikte, tüzel kişilerde durum farklıdır. Şirketlerde çeki imzalayan değil, düzenleme tarihine göre karşılığını bankada bulundurmak zorunda olan kişi hakkında ceza sorumluluğunun doğacağı tartışmasızdır. Çekin düzenlendiği sırada şirketin yetkilisi (A) iken, düzenleme tarihine göre ödenme süresi geldiğinde (B) olmuş ve çekin karşılığı bankada hazır bulundurulamamış veya bulundurulmamışsa, bu durumda ceza sorumluluğu çeki imzalayan (A) hakkında değil, düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde çekin karşılığının ödenmediği tarihte şirket yetkilisi olan (B) yönünden doğacaktır.”

  7. fahrettin yılmaz dedi ki:

    iyi günler çeklerim dönerse ne yapmalıyım iş yerlerime haciz çıkarmı çıkarsa kaç günde çıkar

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      İbraz tarihi önemli, fakat ödeyebiliyorsanız ödemenizi öneririz. Keza bir tacir için çek yazdırmak önemli sorun teşkil edebilir.

      Daha detaylı bilgi için konusunda uzman bir avukattan yardım almanızı öneriyoruz.

  8. girayhan dedi ki:

    merhaba ltd şti firması olarak yetkilisi benim.2011 de 1 tane çekim yazıldı dava açıldı davada çek hesabı açma yasağı verildi herhangi adli veya idari para cezası verilmedi bu çeki verdiğim kişi çekin karşılığındaki malı vermedi ve çekide ciro edip başkasına vermiş oda çeki bankaya vurdurmuş bu durumla alakalı vaziyeti mahkemede yazılı olarak beyan ettim zaman aşımı konusunda bilgi almak istiyorum

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      Merhaba, Konu hakkında hukuki destek vererek hukuki sorumluluk almak istemiyoruz, Ticaret hukuku ile ilgilenen bir avukattan daha doğru ve detaylı bilgi alabileceğiniz kanaatindeyim. Anlayışınız için teşekkürler. Kolay gelsin.

  9. Muharrem dedi ki:

    İyi günler. Benim ltd şirketim var.bu aralar ekonomik olduğum İçin çeklerim yazıldı. Yazılan çeklerim için banka bana ne gibi yaptırımlar yapar. Bankada ipoteklerim var. Yalnız bu ipotekler benim değil akrabalarımın. Çek yazılması bu ipoteklere dokunur mu

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      ipoteği bankaya teminat olarak verdi iseniz, banka alacağını ipotek olan yerlerden tahsil eder. Fakat bankanın alacağı bedel çok yüksek değil eğer kredi miktarı yoksa.. Şirketin üzerine kayıtlı olan menkul ve gayrimenkullere haciz uygulanır. Kolay gelsin.

  10. Mesut dedi ki:

    09.04.2020 çekimin günü. bana bunu 19.04 2020 de ödeyecekleri söylediler. bende 17.04.2020 de gidecem dedim. cuma günü. yarın çekim ödenmedi anda bankaya bunu yazdırma şansım doguyormu yada başka bir yol deneyip bu çeki bankaya takas versem dahami garantili olur. Çeki yazdirirsam bana güvence bedeli ne kadar öderler yada ne yapmalıyım. En kısa zaman da bilgi verir Şeniz sevinirim.tesekkurler

  11. Senol dedi ki:

    Banka cekin karsiligi oldugu halde bana odeme dekontunu imzallattirip karsiligini vermedi bddk bankaya ihtar verdi cek karsiliginin odenmesi icin bu ihtar bankaya kac gun kazandirir banka kac gun sonra parayi odemekle mukelleftir

    • İYİ FİKİR dedi ki:

      Çek demek nakit demektir,Çekin karşılığı varsa Banka çeki götürdüğünüz gün ödemek zorundadır.

  12. Adem dedi ki:

    Merhabalar;
    30.04.2020 tarihli bir çekim vardı. Farkına varmadan hesabı müsait etmemişim. Çek takasta bulunuyordu. Bankam bana herhangi bir SMS yada arama yoluyla hatırlatma yapmadı. Çekin ödenmediğini aynı gün akşam saat 17:45’te fark ettim ve hemen hesabı müsait ettim. Bankamı aradım, onlarda Takas’ı aradılar. Saat geciktiği için parayı tahsil edemediler. Araya 3 günlük tatil girdi ve 04.05.2020 tarihinde çekin muhatabına EFT ile parasını ödedim. Şirketime zarar oluşmaması ve herhangi bir yerde bu durumun karşıma çıkmaması için ne yapmam gerekiyor?

    • Kenan Kahya dedi ki:

      Çek esasen nakit demektir, Banka SMS Hizmetini bilmem fakat sizin çekin gününü takip etmeniz gerekirdi. Virüs dolayısı ile Banka personelleri eksik çalıştığı için işlerini iyi takip edememiş anlaşılan. İş kazası olarak algılayabilirsiniz durumu.

      Ayrıca işlemde hata olmaması açısında sizi uyarayım, Yazılan teki ödeyip teslim aldıktan sonra kendi bankanıza teslim etmeniz gerekiyordu. Siz sadece alacaklıya ödeyip çeki takasta mı bıraktınız?

      Çek yazıldı ise sorgulamalarda gözükür ama sorun yapmayın Son yıllarda bir çok kişinin çeki yazılıyor. Hemen ödendiği için de Bankalar kredilendirme konusunda herhangi bir sorun çıkarmaz.

      Yinede durumu kurtarmak için ne yapabilirim diyorsanız, şöyle bir kanun var uygulayabilirseniz çeki yeniden düzenlemiş gibi olursunuz.
      Madde 9. – Muhatap banka, yeterli karşılığı olmadığı için çekin ödenmediğini ve hesap sahibi hakkında gereken bilgileri, ibraz tarihinden itibaren on gün içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirir. Bu bildirimden sonra çek tutarı ile 16c maddesinde öngörülen tazminat ve gecikme faizinin hamile veya hamile ödenmek üzere muhatap bankaya ödenmesi de, muhatap banka tarafından ödeme tarihinden itibaren on gün içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da bu bildirimleri en geç onbeş gün içinde bankalara duyurur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir